Rannsóknir

Það er til mikið af rannsóknum innan máltileinkunar (e. second language acquisition) og hagnýtra málvísinda sem styður nákvæmlega þessa nálgun. Að kenna orðaforða út frá tíðni snýst í grunninn um nýtni — að tryggja að nemendur fái sem mesta ávöxtun af þeim tíma sem þeir verja í að læra ný orð.

Hér eru helstu rannsakendur og hugtök sem renna stoðum undir mikilvægi tíðninnar:

1. Paul Nation og orðatíðni

Paul Nation, prófessor við Victoria háskólann í Wellington, er sennilega þekktasti rannsakandinn á þessu sviði (sjá t.d. bók hans Learning Vocabulary in Another Language).

Rannsóknarniðurstöður: Gagnagreiningar (e. corpus linguistics) hans sýna að 2.000 algengustu orðafjölskyldurnar (e. high-frequency word families) þekja að jafnaði 80–90% af flestum daglegum textum og töluðu máli í ensku.

Ályktun fyrir kennslu: Það er sóun á dýrmætum tíma að láta byrjendur og miðlungsnemendur læra sjaldgæf orð (e. low-frequency words) áður en þessi kjarnaorðaforði er orðinn traustur.

Nánari upplýsingar: Paul Nation er mjög duglegur við að deila efni ókeypis til kennara. Victoria háskólinn á Nýja-Sjálandi heldur úti opinberri síðu með öllu hans helsta efni.

Vefslóð: wgtn.ac.nz/lals/resources/paul-nations-resources

Hvers vegna þetta er gagnlegt: Hér getur fólk nálgast stuttar, hagnýtar bækur sem hann hefur skrifað beint fyrir tungumálakennara (t.d. bæklinginn What do you need to know to learn a foreign language?), ásamt orðaforðaprófum og tíðnilistum sem hægt er að nýta beint í kennslu.

2. Orðaforðaþröskuldurinn (The Lexical Threshold)

Rannsakendur eins og Batia Laufer og Norbert Schmitt hafa rannsakað hversu stóran hluta texta nemandi þarf að þekkja til að geta lesið sér til gagns og ráðið í merkingu óþekktra orða út frá samhenginu.

95–98% reglan: Rannsóknir þeirra benda til þess að nemandi þurfi að þekkja um 95% til 98% af orðunum í texta til að skilja heildarsamhengið almennilega án hjálpargagna.

Til að koma nemendum sem hraðast upp að þessum þröskuldi er markviss kennsla á tíðustu orðunum langskilvirkasta leiðin. Ef farið er eftir stafrófsröð eða tilviljanakenndum þemum tekur mun lengri tíma að ná lestrarfærni.

Nánari upplýsingar: Norbert Schmitt og Batia Laufer hafa skrifað mikið saman og í sitthvoru lagi um hversu mikinn orðaforða þarf til að skilja texta (95–98% reglan). Norbert Schmitt heldur úti frábærri einkasíðu þar sem hann hefur safnað saman rannsóknum og prófum.

Vefslóð (Norbert Schmitt): norbertschmitt.co.uk

Hvers vegna þetta er gagnlegt: Undir flipanum „Vocabulary Resources“ er hægt að finna orðaforðapróf og yfirlit yfir rannsóknir á þröskuldinum.

Ef fólk vill lesa sjálfa fræðigreinina: Til að vísa beint í kjarnarannsóknina um þröskuldinn er oftast vitnað í grein Laufer og Ravenhorst-Kalovski frá 2010. Hún heitir „Lexical threshold revisited: Lexical text coverage, learners' vocabulary size and reading comprehension“. Hana er auðvelt að fletta upp á Google Scholar ef fræðigreinaþorstinn er mikill.

3. Fræðilegi orðaforðinn (Academic Word List)

Árið 2000 gaf Averil Coxhead út rannsókn á háskólatextum og bjó til Academic Word List (AWL).

Hún síaði út almennu 2.000 algengustu orðin og fann síðan þær 570 orðafjölskyldur sem komu oftast fyrir þvert á allar fræðigreinar (orð eins og analyze, concept, evaluate, methodology).

Hún sýndi fram á að ef nemandi kann almennu 2.000 orðin plús þessi 570 fræðiorð, þá þekkir viðkomandi um 90% af öllum orðaforðanum í dæmigerðum háskólatexta, sama hvort hann er að lesa um líffræði eða sagnfræði.

Nánari upplýsingar: Kjarnasíðan fyrir Academic Word List (570 algengustu fræðiorðin) er einnig hýst hjá Victoria háskólanum og er mjög notendavæn.

Vefslóð: wgtn.ac.nz/lals/resources/academicwordlist

Hvers vegna þetta er gagnlegt: Hér útskýrir Coxhead nákvæmlega hvernig listinn var til (gagnagreiningin á bak við hann) og þar er hægt að hlaða niður sjálfum listanum. Margir kennarar vísa eldri nemendum eða nemendum sem stefna á háskólanám beint inn á þessa síðu eða nota listann til að búa til markvissar vinnubækur og lesskilningsverkefni.

Af hverju skiptir þetta máli í kennslustofunni?

Margar eldri kennslubækur byggja orðaforðakennslu á þemum (t.d. „á dýragarðinum“ eða „í eldhúsinu“). Það getur verið skemmtilegt, en það leiðir oft til þess að nemendur læra orð eins og „flóðhestur“ eða „sigti“ áður en þeir kunna nægilega vel algeng atviksorð, tengingar eða helstu sagnirnar sem bera uppi tungumálið.

Betri nýting á tíma

Kennarar og nemendur eru með takmarkaðan tíma; tíðnilistar tryggja að fókusað sé á þau orð sem nýtast nemandanum strax.

Aukin hvatning

Þegar nemendur læra algengustu orðin fyrst, sjá þeir hraðari framfarir í daglegum samskiptum.

Aukið málskyn 

Algengustu orðin eru oft smáorð eða sagnir sem hjálpa nemendum að skilja grunngerð og málfræði tungumálsins.

Ef þú vilt kafa enn dýpra og kynna þér fleiri rannsakendur sem nálgast orðaforðakennslu með þessum hætti, þá getur þú smellt hér.